Trauma en Posttraumatische Stressstoornis

Margriet van Genuchten | Praktijk voor Psychotherapie

Soms maken we dingen mee die ons gevoel van veiligheid, orde, voorspelbaarheid en rechtvaardigheid zo aantasten dat we er volkomen door overweldigd raken. We zijn niet meer in staat de ervaring te integreren en door te gaan zoals voorheen: we zijn niet meer in staat de werkelijkheid te dragen. Dit soort vernietigende ervaringen zijn we trauma´s gaan noemen die instinctieve overlevingsmechanismen oproepen, bestaande uit intense lichaamssensaties.

Een trauma kan het resultaat zijn van ingrijpende heftige fysieke ervaringen of van psychische, emotionele beschadigingen in je kindertijd. Zo’n ervaring kan eenmalig zijn, maar ook een aaneenschakeling van ervaringen gedurende een langere periode. Soms zijn we er pas van bewust dat we een trauma beleefd hebben wanneer er weken, maanden of zelfs jaren voorbij zijn gegaan.

Tijdens een traumatische gebeurtenis worden alle alarmsystemen van het lichaam ingeschakeld, maar vervolgens nooit meer echt uitgezet. Trauma is iets van het verleden, maar je lichaam blijft reageren alsof je nu nog steeds in gevaar verkeert. Onaangename herinneringen blijven zich dan op de meest onverwachte momenten opdringen, onder meer in de vorm van:

  • herbelevingen
  • flashbacks
  • nachtmerries

Een Posttraumatische Stressstoornis (PTSS) is een psychische verwonding die ontstaat als gevolg van ernstige stress-gevende situaties, waarbij sprake is van levensbedreiging, ernstig lichamelijk letsel of een bedreiging van de fysieke integriteit. Het uit zich in:

  • gevoelens van angst
  • het continue herbeleven
  • het vermijden van prikkels
  • een verhoogde alertheid

Traumabehandelingen

Margriet van Genuchten | Praktijk voor Psychotherapie

Naast Gestalt- en Contextuele therapie maak ik gebruik van verschillende behandelmethodieken. Die per methodiek hieronder beknopt worden toegelicht.

- Lichaamsgerichte Therapie / Somatic Experiencing

Somatic Experiencing is een doeltreffende lichaamsgerichte methode voor het behandelen van (posttraumatische) stress door shocktrauma of ontwikkelingstrauma. Traumatische symptomen ontstaan als de stress ofwel de overtollige overlevingsenergie niet ontladen kan worden door het lichaam. Aanhoudende angst en stress is uitputtend en kan gezondheid, vitaliteit en zelfvertrouwen uithollen. Trauma huist niet in de gebeurtenis zelf maar in het effect op het zenuwstelsel.

Somatic Experiencing is een lichaamsgerichte traumatherapie met als doel herstel van veerkracht en vitaliteit door het integreren van opgeslagen overlevingsenergie in het lichaam. Door onverwerkte traumatische ervaringen neemt je veerkracht af. Ze blokkeren het natuurlijke ritme en de regulatie van je zenuwstelsel. Dat kan leiden tot allerlei fysieke-, emotionele- en psychische klachten. Wanneer overlevingsenergie kan worden ontladen en de trauma-ervaring kan worden geïntegreerd, herstelt je vitaliteit en veerkracht.

Met Somatic Experiencing leer ik je om op een veilige manier contact te maken met lichamelijke sensaties, ervaringen en emoties. Dit alles binnen een veilige spanningsboog zodat opgeslagen overlevingsenergie in kleine hoeveelheden kan worden losgemaakt en afgevoerd. Waardoor je weer open staat voor nieuwe ervaringen.

Deze YouTube link biedt je een korte uitleg over de behandelvisie van Somatic Experiencing.

- EMDR – Eye Movement Desensitization and Reprocessing

EMDR is een behandelvorm voor traumaverwerking die helpt om niet verwerkte traumatische ervaringen alsnog te verwerken door blokkades in het verwerkingssysteem in de hersenen in beweging te brengen. Hierdoor verliest de herinnering zijn emotionele lading waardoor er geleidelijk aan iets verandert in de beleving van de gebeurtenis.

De traumatische ervaring wordt geïntegreerd tot een samenhangende gebeurtenis uit het verleden en houdt op een eigen leven te leiden.

EMDR is een vorm van therapie waarbij je afgeleid wordt als je aan het trauma denkt. Het maakt gebruik van het principe dat je géén twee dingen tegelijkertijd kan doen. Ik leid jou bewust af door geluid en/of beweging, waardoor de schijnbaar oorzakelijke connectie die er bestaat tussen herinnering en emoties verdwijnt.

- Imaginaire Exposure therapie (blootstellingstherapie)

Exposure is een beweging naar de angst toe, terwijl je hele wezen er van weg wil bewegen. Vanwege de nare gevoelens die herinneringen aan de ingrijpende gebeurtenis oproepen, probeer je te vermijden om aan die gebeurtenis terug te denken. De herinneringen dringen zich toch ongewild op en pogingen om de herinneringen te onderdrukken werken vaak maar tijdelijk. Door traumatische ervaringen te vermijden worden onderliggende emoties en herinneringen juist sterker. Vermijding leidt er uiteindelijk toe dat de angst en paniek waarvoor je vlucht in stand wordt gehouden en zelfs sterker wordt.

Imaginaire Exposure therapie is een behandelvorm waarin je wordt blootgesteld aan allerlei details van de traumatische herinnering. Je herhaalt de meest moeilijke momenten en in de loop van de behandeling neemt de intensiteit van de angst af en daarmee ook de vermijding. Als je gedrag verandert, heeft dat een gunstig effect op angstgevoelens en de lichamelijke verschijnselen die bij angst horen. Het trauma wordt steeds meer iets uit het verleden, dat jou in het heden niet meer schaadt. Hierdoor ervaar je dat je er over kunt vertellen zonder dat er iets rampzaligs gebeurt.

EMDR Therapie, Imaginaire Exposure en Lichaamsgerichte Therapie pas ik toe als onderdeel van een therapeutische behandeling.

- Traumaseksuologie

Tekst volgt.

Onze geschiedenis laat sporen na in ons hart. In ons lichaam. In onze ziel.
Zij getuigen van alles wat we hebben beleefd en ons heeft gevormd.
We hoeven onze littekens niet te verbergen.
Zij dragen namelijk de herinneringen van wat ooit was. En wat is doorstaan.
De kunst is om de barsten en scheuren met iets waardevols te vullen.
Er als het ware gouden littekens van te maken,
die ervoor zorgen dat wij sterker, mooier en waardevoller zijn.

– Margriet van Genuchten

De kwaliteit van iemands zichtbare leven wordt bepaald
door de vitaliteit van het onzichtbare.

– Margriet van Genuchten